អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ច្បាប់ផ្សេងៗ ច្បាប់ពាក្យចាស់ ថ្ងៃអាទិត្យ ទី27.កក្កដា 2014.ម៉ោង 13:31

ពំនោល​​បទ​កំណាព្យ​ក្នុង​ច្បាប់ពាក្យ​ចាស់ បាន​ប្រៀន​ប្រ​ដៅ​ចង្អុល​បង្ហាញ​ចំ​ៗ​ តែ​ម្ដង ​ដូច​ជា​ថា ពាក្យ​ចាស់​ពាក្យ​ពី​ព្រេង ទោស​ខ្លួន​ឯង​មើល​ពុំយល់ ទោស​គេ​តូច​សោត​សល់ រមិល​យល់​ប៉ុន​នឹង​ភ្នំ​។ ចូល​ព្រៃ​សត្វ​សាហាវ រក​អំពាវ​គ្នា​មក​ជុំ បាន​ស្ករ​និង​ទឹក​ឃ្មុំ ពួន​សំងំ​ឆី​ម្នាក់​ឯង​។ អ្នក​មាន​រក្សា​ខ្សត់ ដូច​សំពត់​ព័ទ្ធ​ពី​ក្រៅ អ្នក​ប្រាជ្ញ​រក្សា​ខ្លៅ ដូច​សំពៅ​នៅ​សំប៉ាន​។ ការ​កត់​សំគាល់​របស់​ចាស់​បូរាណ ហើយ​លើក​យក​មក​ធ្វើ​ជា​បទ​កំណាព្យ​ពីរោះ មាន​អត្ថ​រស់​ដ៏​ធំធេង​នេះ បាន​យក​មក​សិក្សា​អប់​រំ​នៅ​ក្នុង​សង្គម​សីល​ធម៌​ខ្មែរ​គ្រប់​ៗ​ជំនាន់​គ្រប់​ៗ​កាល ហើយ​កូន​ក្មេង​តូច​ៗ ក៏​អាច​ចេះ​ចាំ​សូត្រ​ពាក្យ​ចាស់​នេះ​គ្រប់​ៗ​គ្នាទៀត​ផង​។ បើ​យើង​​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ទៅ​លើក​ពាក្យ​បែប​បទ​ទាំង​នេះ នៅ​ក្នុង​សង្គម​ការ​រស់​នៅ​នៃ​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​យើង​ទូទៅ​ទាំង​​អស់ សុទ្ធ​តែ​បាន​ស្ថិត​នៅ​ជាប់​ជា​និច្ច ក្នុង​សតិ​បញ្ញា​ស្មា​រតី​ មាន​គតិ​បណ្ឌិត​គ្រប់ៗ​គ្នា ហើយ​ស្រប​ជា​មួយ​នឹង​ការ​អប់​រំ​តាម​បែប​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​រួម​ជា​មួយ​​ទៀតផងនោះ... [អានបន្ដ]

អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ ច្បាប់ផ្សេងៗ ច្បាប់កូនចៅ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី12.កក្កដា 2014.ម៉ោង 20:01

ច្បាប់បុរាណដែលចាស់បុរាណ ចងក្រង​ទុក​មក សំរាប់​ប្រៀន​ប្រ​ដៅ​ពត់​ហាត់​កាយ វាចា ចិត្ដ របស់​បុគ្គល កុល​ធីតា មាន​ច្រើន​​ច្បាប់​​ណាស់ ដែល​​គេ​ប្រ​មូល​ផ្ដុំ​គ្នា​មក អោយ​ឈ្មោះ​សរុប​មួយ​ថា «ច្បាប់​ផ្សេង​ៗ​»​។ ច្បាប់​កូន​ចៅ​តែង​ជា​បទ​កាក​គតិ មាន​សេច​ក្ដី​ពិស្ដារ​ដូច​ត​ទៅ​នេះ​៖​

កូនចៅអើយស្ដាប់ឳពុកនឹងប្រាប់ប្រដៅគ្រប់គ្នា
ចូរចាំចូរចាប់ជាច្បាប់អាត្មារួសរងរក្សា
ទីទៃគ្រប់ប្រាណ។
ធម្មតាអ្នកជាអ្នកមានប្រាជ្ញាមានផៅសន្ដាន
ពុំចេះអាងអួតប្រកួតរានកាន អានច្បាប់កូនចៅបន្ដ....
មនុស្សកាចកុំប្រសព្វ កុំទៅគប់និងចោរក្មួញ គេចាប់ចងទៅក្រោយ វាយបណ្តើរយល់អប្រិយ។
កុំគប់នឹងខ្ញុំគេ កុំប៉ោឡែខ្វល់នឹងស្រី កុំជួញនឹងមន្រ្តី នឹងខាតទុនធនឯងហោង។
កូនអើយអាពុកបា នឹងឧបមាមួយទៀតផ្គង បាស្តាប់ត្រាប់ត្រងរង ទុកទូន្មានអង្គឥន្រ្ទីយ។
គេដើរកុំអាលបាញ់ បើស្រលាញ់កុំអោយខ្ចី សូវអោយស្មោះទៅនៃ អាន..,ច្បាប់ទូន្មានខ្លួន

   អ្នក​និយម​ធម្មា​ធិប​តេយ្យ គេ​ធ្វើ​បុណ្យ​អ្វី រឺ​ធ្វើ​ទង្វើ​ល្អ​ទាំង​ឡាយ ចង់​អ្នក​ណា​ដឹង​ក្ដី មិន​ដឹង​ក្ដី ឃើញ​ក្ដី​មិន​ឃើញ​ក្ដី ផ្សាយ​​ឈ្មោះ​​ក្ដី​មិន​ផ្សាយ​ឈ្មោះ​​ក្ដី​ អោយ​ពរ​ក្ដី​មិន​អោយ​​ក្ដី​ ទទួល​អំណរ​គុណ​ក្ដី មិន​ទទួល​ក្ដី​៘ គេ​គ្មាន​ខ្ចី​រវល់​ទេ ព្រោះ​គេ​បុណ្យ​ដើម្បី​បុណ្យ គឺ​ធ្វើ​អោយ​​ចិត្ដ​គេ​ស្អាត​បរិ​សុទ្ធ​។​ គេ​គ្មាន​ចង់​ធ្វើ​ទេព​ឥន្ទ្រ​ព្រហ្ម​ស្ដេច​អា​មាត្យ​មន្ដ្រី​សេដ្ឋី​កុដុម្ពី​អ្វី​ទេ​។ ​បំណង​របស់​គេ​ គឺ​ចង់​ធ្វើ​អោយ​មនុស្ស​ស្អាត​បរិ​សុទ្ធ​ត្រឹម​​ត្រូវ​ ជា​មនុស្ស​គ្មាន​អំពើ​ពុក​រលួយ​ មាន​តែ​ទំវើ​​យុត្ដិ​ធម៌។​ ​ខ្ពស់​ជាង​នេះ គឺ​ចង់​អោយ​ធម្មា​ធិប​តេយ្យ​បាន​ឋិត​នៅ​ជា​មូល​ដ្ឋាន​នៃ​ប្រ​ជា​ធិប​តេយ្យ​ ដើម្បី​​ប្រ​ជា​ធិប​តេយ្យ​មាន​លក្ខណ​ជា​ប្រ​ជា​ធិប​តេយ្យ​ពេញ​ទី គឺ​ធាតុ​អ្វីៗ​សុទ្ធ​តែ​ជា​ប្រជា​ធិប​តេយ្យ​ទាំង​អស់...។[អានបន្ដ..]

   ភាព​អា​ក្រក់​ដែល​បាន​ធ្វើ​មក​ហើយ អ្នក​ណា​ខំ​ប្រឹង​បិទ​ចោល​ដោយ​ទង្វើ​ល្អ​របស់​ខ្លួន (គឺ​ឈប់​ធ្វើ​ទង្វើ​​អាក្រក់​ទៅ​ទៀត​ធ្វើ​ទង្វើ​ល្អ​ជំនួស​វិញ​) អ្នក​នោះ​ឈ្មោះ​ថា​បាន​ធ្វើ​លោក​នេះ អោយ​មាន​ពន្លឺ​ភ្លឺ​ស្វាង ដូច​គ្នានឹង​ដួង​ចន្ទ ដែល​បាន​ចាក​ផុត​ដុំ​​ពពក​​ដូច្នោះ​​ដែរ​។ ដែល​អោយ​ធ្វើ​កំណែ​ភាព​អា​ក្រក់​ដោយ​ភាព​ល្អ, ព្រោះ​ពុទ្ធ​សាស​នា​មាន​គំនិត​ថា​ បើ​យក​ធាតុ​អាក្រក់​មក​កែ​ធាតុ​អាក្រក់ លទ្ធ​ផល​​រិត​តែ​អា​ក្រក់​ឡើង សេច​ក្ដី​ប្រៀប​ដូច​គេ​យក​ទឹក​សំអុយ​ទៅ​លាង​របស់​ក្រ​ខ្វក់​ឬ​​គេ​យក​ទឹក​លាង​កន្ថោរ​ទៅ​គក់​បោក​ខោ​អាវ លទ្ធ​ផល​​គឺ​គគ្រិច​ប្រើ​លែង​កើត​។ ... [អានបន្ដ..]

   ព្រះពុទ្ធសាសនា ជាសាសនាមួយដែលបង្រៀនអោយស្រាយបញ្ហាសាបសូន្យតំលៃសីលធម៌ តែពុំបានមើល​ហួស​រំលង​សេដ្ឋ​កិច្ច​។ បង្រៀន​អោយ​ស្រាយ​សេច​ក្ដី​អា​ក្រក់​ដោយ​សេច​ក្ដី​ល្អ​។ ព្រមគ្នានេះបង្រៀនអោយស្រាយបញ្ហាដែលមានចោតលើ​ខ្លួន​ឯង​ជា​មុន កុំ​រស់​នៅ​ក្នុង​គំនិត​យឺត គំនិត​បណ្តែត​បណ្ដោយ ទុក​ពេល​អោយមនុស្សក្នុងពិភពលោក គេធ្វើសេចក្ដីល្អមុនខ្លួន ហើយខ្លួនសំរេ​ច​ចិត្ដ​ធ្វើ​ទង្វើ​ល្អ​ជា​ចុង​ក្រោយ​បំផុត​។ សូម្បី​បង្រៀន​អោយ​មាន​មេត្ដា​ចិត្ដ ក៏អោយហ្វឹកហាត់ផ្សាយមេត្ដាដល់ខ្លួនឯងមុន ដើម្បីជាសក្ខីភាពថា អាត្មា​អញ​ស្រ​លាញ់​សុខ​ស្អប់​ទុក្ខ​យ៉ាង​ណា ជន​ដទៃ​ក៏​គេ​ស្រ​លាញ់​សុខស្អប់ទុក្ខយ៉ាងនោះដែរ។ ... [អានបន្ដ..]

   តាមធម្មតា មនុស្ស​តែង​ទាម​ទារ​រក​សីល​ធម៌ កាល​បើ​ខ្លួន​បាន​ជួប​ប្រទះ​នូវ​ទង្វើ​ជិះ​ជាន់​ពី​អ្នក​ដទៃ ដូច​ជា​​ត្រូវ​គេ​បៀត​បៀន លួច​ប្លន់​បោក​ប្រាស​គៃ​បន្លំ​ជាដើម ហេតុ​ការណ៍​ដូច​នេះ​កើត​ឡើង​ក្នុងពេល​ណា ការ​អំពាវ​នាវ​ស្រែក​ហៅ​រក​យុត្ដិ​ធម៌ សីល​ធម៌ មនុស្ស​ធម៌ ក៏​គេ​ធ្វើ​ឡើង​ព្រម​គ្នា​ក្នុង​ពេល​នេះ​ដែរ ទោះ​ជា​ខ្លួន​គេ​មិន​ធ្លាប់​ឃើញ​តំលៃ ឬ​ការ​ចាំ​បាច់​នៃ​សីល​ធម៌ នៃ​យុត្ដិ​ធម៌​ នៃ​មនុស្ស​ធម៌ ក្នុង​កាល​មុន​ៗ​ មក​ក៏​ដោយ​។ ក្នុង​សម័យ​មាន​សង្គ្រាម គេ​ធ្លាប់​បាន​លឺ​សំលេង​រអ៊ូ​រទាំ​ទៅ​គ្រប់​ទិស​គ្រប់​ទី​ថា សីល​ធម៌​សាប​សូន្យ​បាត់​អស់​​ហើយ សំលេង​​ប៉បាច់​ប៉ប៉ោច​នេះ​ វា​បាន​រសាត់​អណែ្ដត​ត្រ​សែត​ទៅ​កាន់​ទី​ដែល​មាន​មនុស្ស ដូច​ជា​រាន​លក់​កា​ហ្វេ គុយ​ទាវ បបរ​បាយ ... [អានបន្ដ..]

   នារី​ក្រមុំ​ស្រស់​ស្អាត​ម្នាក់ ខក​ចិត្ដ​ក្នុង​រឿង​ស្នេហា នាង​ស្រលាញ់​គ្នា​ជា​មួយ​គូ​សង្សា តែ​ឳពុក​ម្ដាយ​បាន​លើក​នាង​អោយ​បុរ​វ័យ​ចំណាស់​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្ដិ​ម្នាក់ នាង​រត់​ចោល​រោង​ការ ហើយ​ទៅ​រក​គូ​សង្សា​នាង​វិញ ពេល​ទៅ​ដល់​សង្សា​នាង​កំពុង​រៀប​ការ​នឹង​នារី​ផ្សេង ធ្វើ​​អោយ​​នាង​​ឈឺ​​ចុក​ចាប់​ក្នុង​ទ្រូង​រក​អ្វី​មក​ប្រៀប​ពុំ​បាន រហូត​ប៉ុន​ប៉ង​ធ្វើ​អត្ដ​ឃាត​ខ្លួន​ឯង ដើម្បី​អោយ​បាន​ផុត​ចាក​ទុក្ខ​នេះ​។ នៅ​ពេល​ដែល​នាង​បំរុង​លោត​ទំលាក់​ពី​លើ​ភ្នំ មាន​ភិក្ខុ​សង្ឃ​មួយ​អង្គ​បាន​និមន្ដ​មក​ដល់ ហើយ​បាន​សួរ​សន្ទនា​គ្នា អំពី​បញ្ហា​ទុក្ខ​សោក​របស់​នាង​។ តើ​ការ​ជ្រើស​យក​ការ​សំលាប់​ខ្លួន​អោយ​ផុត​ចាក​ទុក្ខ​របស់​នារី​ក្រមុំ​នេះ បាន​រួច​ផុត​ចាក​ទុក្ខ​មាន​ដែរ​យ៉ាង​ណា​?... [អានបន្ដ..]

   រឿងនិទាន នៅ​ក្នុង​គតិ​លោក ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ដំណើរ​របៀប​របប នៃ​ការ​រស់​របស់​សង្គម​មនុស្ស​ក្នុង​​គ្រប់​​សម័យ​កាល ព្រោះ «គតិ​លោក» បាន​និយាយ​អំពី​​ការ​ប្រ​ព្រឹត្ដ​ទៅ​របស់​មនុស្ស​។ ពី​សម័យ​មួយ​ទៅ​សម័យ​មួយ មិន​ថា​តែ​សម័យ​បច្ចុប្បន្ន មាន​បច្ចេក​​វិជ្ជា​​ខ្ពង់​ខ្ពស់ (កុំព្យូ​ទ័រ) សម័យ​​ដើម សម័យ​ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​ចៅ មាន​មនុស្ស​ត្រាស់​ដឹង ព្រះ​អរ​ហន្ដ​ដ៏​ច្រើន យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ក៏​ជៀស​​មិន​​ផុត នៅ​​តែ​​មាន​​មនុស្ស​ល្អ មនុស្ស​អា​ក្រក់ មនុស្ស​ឆោត​ល្ងង់ មនុស្ស​ប្លម បោក​ប្រាស់​គ្នា​ជា​រៀង​រហូត​មក​។ យើង​អាច​សង្កេត​ឃើញ​យ៉ាង​​ជាក់​ស្ដែង​ថា ក្នុង​សម័យ​​ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​ក៏​មាន​សង្ឃ​ប្លម ក្នុង​សម័យ​អ្នក​និពន្ធ ក៏​មាន​សង្ឃ ផឹក​ស្រា​អា​វា​សែ បោក​ប្រាស់​អ្នក​ស្រុក អោយ​ជឿ​ភ្លូក​ទឹក​ភ្លូក​ដី សម័យ​​បច្ចុប្បន្ន​មនុស្ស​ម្នាក់​ៗ មាន​ការ​វិវត្ដ​ រៀន​សូត្រ​ចេះ​ដឹង​យ៉ាង​ជ្រៅ​​ជ្រះ ក៏​នៅ​តែ ...​។ [អានបន្ដ..]

អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ គុកនយោបាយ ថ្ងៃសៅរ៍ ទី25.មករា 2014.ម៉ោង 17:31
អក្សរសិល្ប៍ខ្មែរ រឿងចរិតខ្មែរ ថ្ងៃសុក្រ ទី30.សីហា 2013.ម៉ោង 19:42